Baza wiedzy

Jaszczurki: przegląd i poradniki

Jaszczurka na nagrzanym murku albo przy tarasie zwykle korzysta z ciepła i poluje na bezkręgowce. Nie jest szkodnikiem domu. W Polsce rodzime gady podlegają ochronie, dlatego ograniczenie przypadkowych wejść powinno opierać się na zabezpieczeniu budynku i zachowaniu drogi odejścia.

Artykuły w tym temacie

Jaszczurka na nagrzanym murku albo przy tarasie zwykle korzysta z ciepła i poluje na bezkręgowce. Nie jest szkodnikiem domu. W Polsce rodzime gady podlegają ochronie, dlatego ograniczenie przypadkowych wejść powinno opierać się na zabezpieczeniu budynku i zachowaniu drogi odejścia.

Obserwacja bez chwytania

Zdjęcie z dystansu pozwala obejrzeć budowę i ubarwienie. Nie łap jaszczurki za ogon i nie próbuj wyciągać jej ze szczeliny. Beznożny padalec także jest jaszczurką, choć bywa mylony z wężem. Niepewność rozpoznania jest powodem do konsultacji, nie do zabijania zwierzęcia.

Wlot do pomieszczenia

Odsuń kota i psa, ogranicz ruch ludzi i zapewnij spokojną drogę wyjścia na zewnątrz, jeśli jest to możliwe. Nie przesuwaj ciężkich mebli gwałtownie. Jeśli zwierzę zostało uwięzione lub jest ranne, poproś o pomoc właściwą organizację albo służbę zamiast improwizować chwytanie.

Bezpieczny ogród

Kontroluj otwarte studzienki, głębokie pojemniki i pionowe zagłębienia, z których małe zwierzę nie może wyjść. Osłony nie powinny tworzyć pułapek. Zachowanie spokojnego, nasłonecznionego fragmentu z naturalnymi kryjówkami może pozwolić jaszczurkom korzystać z ogrodu z dala od drzwi.

Uszczelnianie wejść

Napraw szczeliny pod progiem i sprawdź siatki po upewnieniu się, że zwierzę nie pozostało wewnątrz. Nie używaj klejących pułapek na trasie gadów. Preparaty odstraszające o nieznanym składzie mogą szkodzić również innym organizmom i nie zastępują naprawy wejścia.

Prace ziemne i remont

Przed usunięciem kamieni, starego murku lub dużej sterty materiałów sprawdź obecność zwierząt. Przy planowanej ingerencji w zajętą kryjówkę zasięgnij informacji o właściwym postępowaniu. Celem jest uniknięcie urazów i przypadkowego uwięzienia, a nie pozbycie się jaszczurek z całej działki.

Wygrzewanie na murku to zwykłe korzystanie z siedliska

Jaszczurka na kamieniu lub schodku może jedynie korzystać z ciepłego miejsca. Nie oznacza uszkadzania fundamentu ani infestacji. Obejrzyj sylwetkę z dystansu i nie chwytaj za ogon. Beznoga jaszczurka może zostać pomylona z wężem, dlatego przy niepewności nie opieraj decyzji na obecności nóg. Zrób zdjęcie bez zbliżania telefonu do zwierzęcia. W ogrodzie najczęściej wystarczy pozostawić drogę odejścia i odsunąć zwierzęta domowe. Rozpoznanie powinno poprzedzać każdą próbę przenoszenia lub zamknięcia schronienia.

Zabezpiecz pułapki stworzone przez człowieka

Głębokie pojemniki, studzienki i gładkie ściany wykopu mogą uniemożliwić małemu zwierzęciu wyjście. Regularnie kontroluj takie miejsca podczas prac i zabezpieczaj je w sposób bezpieczny dla ludzi oraz zwierząt. Nie zakrywaj pojemnika, jeśli nie upewniono się, że jest pusty. Przy znalezieniu uwięzionego lub rannego osobnika poproś o wskazówki specjalistę. Nie używaj lepu na gryzonie w miejscu, gdzie mogą poruszać się gady. Ograniczenie przypadkowych pułapek jest często bardziej potrzebne niż odstraszanie z całej działki.

Przypadkowe wejście do domu

Zamknij dostęp do pozostałych pokoi, odsuń kota lub psa i umożliw spokojne wyjście na zewnątrz, jeśli da się to zrobić bez chwytania. Nie przesuwaj gwałtownie ciężkich mebli i nie stosuj aerozolu. Gdy zwierzę ukryło się w trudno dostępnym miejscu, skonsultuj dalsze postępowanie. Po opuszczeniu wnętrza obejrzyj próg oraz siatkę przy otworach, zachowując wentylację. Pojedynczy przypadek nie uzasadnia likwidacji wszystkich kryjówek w ogrodzie. Warto sprawdzić, czy przyczyną nie były długo otwarte drzwi podczas prac.

Prace w ogrodzie z uwzględnieniem gadów

Przed rozbieraniem murka, sterty kamieni lub starej obrzeży obejrzyj miejsce i zaplanuj prace tak, aby nie działać w ciemno. Jeśli obecność zwierząt jest potwierdzona, uzgodnij potrzebny zakres i termin z kompetentną osobą. Nie zakładaj, że przeniesienie do pobliskiego lasu jest automatycznie właściwe. Gatunki i siedliska podlegają różnym zasadom ochrony. Zachowaj dokumentację obserwacji oraz pytaj o konkretne rozwiązanie dla miejsca. Celem jest bezpieczne wykonanie prac, a nie traktowanie jaszczurek jak gryzoni magazynowych.

Źródło i dalsze informacje

GDOŚ: ochrona gatunkowa

Wróć do bazy wiedzy