Baza wiedzy

Nietoperze: przegląd i poradniki

Nietoperze w szczelinach budynku, pod pokryciem dachu lub za okiennicą korzystają z kryjówek, a nie z żywności w kuchni. W Polsce są objęte ochroną. Przy remoncie i uszczelnianiu trzeba uwzględnić ich obecność, a przypadkowy wlot pojedynczego zwierzęcia rozpatrywać inaczej niż stałą kolonię.

Artykuły w tym temacie

Nietoperze w szczelinach budynku, pod pokryciem dachu lub za okiennicą korzystają z kryjówek, a nie z żywności w kuchni. W Polsce są objęte ochroną. Przy remoncie i uszczelnianiu trzeba uwzględnić ich obecność, a przypadkowy wlot pojedynczego zwierzęcia rozpatrywać inaczej niż stałą kolonię.

Pojedynczy wlot do pokoju

Odsuń ludzi i zwierzęta domowe, zamknij drzwi do reszty mieszkania i umożliw spokojny wylot przez otwarte okno, jeśli warunki na to pozwalają. Nie machaj ręcznikiem i nie próbuj łapać zwierzęcia gołymi rękami. Jeśli nie odlatuje, leży na podłodze lub jest osłabione, skontaktuj się z osobą zajmującą się pomocą nietoperzom.

Jak zauważyć używaną kryjówkę

Obserwacja wylotu o zmierzchu, powtarzające się odgłosy i drobne odchody pod szczeliną mogą wskazywać na schronienie. Nie rozbieraj osłony, żeby potwierdzić przypuszczenie. Zrób zdjęcie otworu z zewnątrz i zapisz porę ruchu. Odchody same w sobie nie wystarczają do pewnego określenia gatunku.

Planowanie remontu

Przed ociepleniem, wymianą dachu lub zamknięciem szczelin potrzebna może być ekspertyza przyrodnicza. GDOŚ zwraca uwagę na kryjówki w budynkach i dobór prac do biologii zwierząt. Termin odpowiedni dla jednej kolonii może być nieodpowiedni dla innej. Skontaktuj się z chiropterologiem i właściwą RDOŚ przed rozpoczęciem prac.

Czego nie robić

Nie używaj kleju, trucizny, dymu ani pułapek na gryzonie. Nie zatykaj czynnego wlotu: wewnątrz mogą pozostać młode lub zimujące osobniki. Budka dla nietoperzy nie daje automatycznie prawa do likwidacji kryjówki. Jej dobór i lokalizację należy uzgodnić ze specjalistą.

Kontakt i dalsza obserwacja

Po bezpośrednim kontakcie lub możliwym ugryzieniu uzyskaj poradę medyczną; nie oceniaj ryzyka po wyglądzie zwierzęcia. Przy problemie budowlanym zachowaj zdjęcia, terminy obserwacji i plan remontu. Celem jest bezpieczne współistnienie lub zgodne z prawem rozwiązanie konfliktu, nie usuwanie każdego nietoperza z otoczenia domu.

Jednorazowy wlot nie jest kolonią na poddaszu

Nietoperz może przypadkowo wlecieć przez otwarte okno. To inna sytuacja niż regularne wyloty kilku osobników spod okapu. Nie próbuj potwierdzać kolonii przez rozbieranie dachu lub świecenie w kryjówkę. Obserwuj z bezpiecznego miejsca na zewnątrz i zapisz używany otwór oraz porę aktywności. Nie zatykaj go po pierwszym zaobserwowanym wylocie, ponieważ w środku mogą pozostawać inne zwierzęta. Brak widocznego ruchu w ciągu dnia nie świadczy o opuszczeniu schronienia. Zdjęcie budynku i opis powtarzalności pomogą osobie zajmującej się nietoperzami.

Spokojne odizolowanie pokoju

Przy pojedynczym wlocie odsuń ludzi i zwierzęta domowe. Jeśli można to zrobić bezpiecznie, zapewnij otwarte wyjście na zewnątrz i ogranicz dostęp do pozostałych pomieszczeń. Nie goń zwierzęcia, nie uderzaj go i nie chwytaj gołą dłonią. Jeśli leży na ziemi, wygląda na ranne albo nie opuszcza miejsca, skontaktuj się ze specjalistą lub ośrodkiem pomocy dzikim zwierzętom. Przy ugryzieniu, zadrapaniu lub możliwym bezpośrednim kontakcie wymagającym oceny skorzystaj pilnie z pomocy medycznej. Nie oceniaj bezpieczeństwa zdrowotnego po zachowaniu nietoperza.

Remont zaczyna się od inwentaryzacji

Przed ociepleniem, wymianą dachu lub zamknięciem szczelin potrzebna jest ocena przyrodnicza dostosowana do budynku i sezonu. Przekaż wykonawcy wcześniejsze obserwacje, także jeśli obecnie zwierząt nie widać. Terminu prac nie wybieraj na podstawie jednego ogólnego kalendarza z internetu. Specjalista powinien określić sposób postępowania i potrzebne uzgodnienia. Nie stosuj piany, siatek ani urządzeń odstraszających jako zastępstwa oceny. Zachowanie schronienia lub inne rozwiązanie może wymagać uwzględnienia go w projekcie, zanim ekipa rozpocznie roboty.

Jak prowadzić użyteczną dokumentację

Zapisuj datę, stronę budynku, lokalizację otworu oraz kierunek wylotu. Fotografuj elewację z zaznaczeniem miejsca, bez ujawniania prywatnych danych sąsiadów. Nie zbieraj ani nie rozcieraj odchodów gołą dłonią. Przy większym zanieczyszczeniu powierzchni zleć ocenę sposobu sprzątania. Po uzgodnionych pracach kontroluj stan zabezpieczeń, lecz nie otwieraj samodzielnie kryjówki w poszukiwaniu dowodu. Obecność nietoperzy nie jest wskazaniem do użycia pułapki na gryzonie: są inną grupą zwierząt i wymagają odrębnego postępowania.

Źródło i dalsze informacje

GDOŚ: nietoperze są wśród nas

Wróć do bazy wiedzy